تبلیغات
PDSW - وارثان انقلاب مصر | مصر و انقلابی دیگر

PDSW

Public Diplomacy and Soft War - PDSW

«وارثان انقلاب مصر»

حجت الله جودکی،‌ پژوهشگر تاریخ و کارشناس مسائل خاور میانه در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی به وضعیت نزاع در مصر پس از سقوط مبارک می‌پردازد و معتقد است آینده این نزاع از آن حکومت¬‌های مدنی خواهد بود و نظامیان باید به پادگان‌¬ها برگردند.

انقلاب مصر بعد از سرنگونی حسنی مبارک دو وارث پیدا کرد، یکی مردم با همه گروه­‌ها و اندیشه­‌های متفاوتی که داشتند، دوم شورای نظامی حاکم که خود را شریک انقلابیون می‌­پنداشت. بعد از شادی­‌های نخستین ناشی از کناره گیری حسنی مبارک و گذشت چند صباحی، کم کم اختلافات آغاز گردید و انگیزه‌­ها آفتابی شد. تا جائی که درگیری­‌های خونینی میان اسلامگرایان تندرو و قبطی­‌ها و مردم و نظامیان رخ داد. سیر دادگاه آقای مبارک و برنامه نظامیان در حمایت از ایشان، اظهار تمایل آقای طنطاوی رئیس شورای نظامی حاکم برای شرکت در انتخابات ریاست جمهوری و ظاهر شدن در میان مردم با لباس شخصی، عدم لغو قوانین فوق العاده و دادگاهی کردن انقلابیون با قوانین آن و در مقابل دادگاهی کردن آقای مبارک و وابستگان نظام سابق در دادگاه­‌های مدنی، تلاش آقای طنطاوی برای نجات هیئت دیپلماتیک رژیم صهیونیستی که در قاهره توسط مردم محاصره شده بودند، عدم تسویه کارگزاران آقای مبارک از پست‌­های حساس بویژه در وزارت کشور و.. سرانجام پرده از منویات شورای نظامی حاکم برداشت. مردم مصر در تظاهرات مختلف نسبت به مسیری که شورای نظامی و حکومت انتقالی آقای عصام شرف در پیش گرفتند، بارها اعتراض خود را ابراز نمودند و حاکمیت هر بار تلاش نمود تا به مطالبات مردمی با قطره چکان پاسخ دهد. نزدیک شدن به موقع انتخابات مجلس شعب در مصر و بر ملا شدن برخی از نیات نظامیان خشم مردم را شعله‌­ور کرد و آنها روز جمعه گذشته را برای اعتراض به شورای نظامی برگزیدند. ظاهرا شورای نظامی به احزاب مصر گفته بود که نظامیان بعد از برگزاری انتخابات و تشکیل حکومت جدید حق وتو خواهند داشت و مجلس نمی­‌تواند بر ارتش نظارت داشته باشد و بودجه ارتش همچنان سری و در اختییار شورای نظامی خواهد بود.

از سوی دیگر بر اساس قوانین موجود مصر انتخابات در 7 آذر ماه قرار است برگزار شود. در این انتخابات 440 نماینده انتخاب خواهند شد که نامزد نیمی از ایشان باید از میان کارگران و کشاورزان باشد. ده نماینده نیز از سوی دولت انتصاب می­‌شوند. در دوران آقای مبارک، ده نفر انتصابی معمولا پست­‌های کلیدی مجلس را در اختیار می­‌گرفتند. همچنین شرط شرکت در این انتخابات داشتن سواد خواندن و نوشتن است. نکته دیگری که مردم را نگران کرده، حضور حدود 15 هزار نفر از کادرهای نظام سابق هستند که می‌­خواهند در آینده نظام نقش داشته باشند. در این انتخابات شانس خانم­‌ها نیز برای پیروزی کم است. بر همین اساس مردم باید نگران آینده باشند و چاره‌­ای جز مخالفت با شورای نظامی حاکم ندارند.

در تظاهرات روز جمعه تقریبا همه مردم و احزاب و گروه‌­ها متفقا علیه این اقدامات شرکت کردند و اعلام نمودند شورای نظامی باید حکومت را به مردم سپرده و دولت انتقالی هم کنار رفته و به جای آن دولت نجات ملی تشکیل شود. طبیعی بود که بر سر این خواسته­‌های متضاد درگیری روی خواهد داد و این اتفاق هم افتاد. از روز جمعه تا کنون بیش از 40 نفر از مردم جان خود را از دست داده و بالغ بر دو هزار نفر مجروح شده و ده­‌ها نفر نیز توسط ارتش و پلیس دستگیر شده­اند. دستگیری و سرکوب مردم در میدان التحریر و دیگر شهرهای مصر توسط نظامیان و جمع شدن مجدد مردم در میادین و از سر گیری اعتراضات، نظامیان را با مشکل اساسی روبرو می­‌کند. اخوان المسلمین مصر اعلام کرده که سرکوب اعتراض کنندگان "گناه" است و به تعویق انداختن انتخابات در مصر به مثابه کودتا علیه انقلاب محسوب می‌­شود. در اعتراض به سرکوب اخیر وزیر فرهنگ مصر نیز استعفا داده است.

به نظر می‌­رسد رادیکال شدن فضای موجود ریشه در زیاده خواهی نظامیان دارد. طبیعی است اگر نظامیان بر خواسته­‌های خود اصرار نمایند و در برابر مطالبات ملت مقاومت کنند، مردم مصر چاره­‌ای جز ادامه تظاهرات نخواهند داشت. در چنین شرایطی مسئله انتخابات زیر سئوال خواهد رفت. زیرا اکنون این احتمال وجود دارد که نظامیان به بهانه حفظ آرامش، در شهرهای بزرگ مصر حکومت نظامی اعلام نمایند و یا اینکه انتخابات را به تعویق بیندازند. در هر صورت نظامیان باید در برابر ملت کوتاه بیایند و الا با خشم فزاینده آنان روبرو می‌­شوند و در این حالت ممکن است آبروئی را که در خلال انقلاب اخیر کسب کردند به آسانی از دست بدهند، کما اینکه این اتفاق افتاده است. زیرا مردم در شعارهای خود خواستار سرنگونی شورای نظامی حاکم و در راس آن آقای طنطاوی هستند و حتی دولت آقای عصام شرف را نیز به دلیل تن دادن به خواسته نظامیان مردود می­‌دانند و خواستار تظاهرات ملیونی در روز سه شنبه شده­‌اند.

قطعا با توجه به سیر حوادث در کشورهای عربی و به ثمر نشستن نسبی انقلاب تونس و انتظاراتی که در میان مردم همه کشورهای استبداد زده ایجاد شده، آینده از آن حکومت­های مدنی خواهد بود و نظامیان – مردمی و غیر مردمی – باید به پادگان­ ها برگردند، زیرا توقعات ملت­ها بالا رفته و زمان دیکته کردن هم سر آمده است.

«مصر و انقلابی دیگر»

محمدعلی مهتدی، کارشناس مسائل خاورمیانه حوادث اخیر مصر را برای خوانندگان دیپلماسی ایرانی تحلیل کرده است.

بعد از پیروزی زودهنگام انقلاب مردم مصر، بسیاری از کارشناسان این اتفاق را تنها آغازی برای مبارزات بعدی می‌دانستند و معتقد بودند وظیفه اصلی مردم که حافظت از آرمان‌های این انقلاب‌ها است تازه شروع شده است. در این راستا می‌توان حرکت‌های اعتراضی جدید مردم مصر علیه شورای عالی نظامی ‌را گام بلند مردم مصر برای محافظت از انقلاب دانست. محمدعلی مهتدی، کارشناس مسائل خاورمیانه حوادث اخیر مصر را برای خوانندگان دیپلماسی ایرانی تحلیل کرده است:

از 25 ژانویه سال جاری که انقلاب مصر آغاز شد، شاهد آن بودیم که وقتی انقلاب به ارتش رسید متوقف شد. به این معنا که ارتش اعلام کرد طرف مردم است و در ظاهر حسنی مبارک را از کار برکنار کرد. اما طی ده ماهی که از انقلاب مصر گذشته است، مردم این کشور احساس کرده اند که شورای عالی نظامی ‌عملا حاضر نیست به درخواست‌های مردم در جهت تحقق اهداف انقلاب پاسخ دهد و بیشتر اقدامات اصلاحی سطحی را به شکل محدود انجام می‌دهد. مردم مصر اکنون به این نتیجه رسیده اند که با این که در مصر انقلاب شده است، عملا همان نظام سابق وجود دارد و به کار خود ادامه می‌دهد گویی که انقلابی در مصر صورت نگرفته است. این احساس در بین مردم مصر به شدت پخش شده بود. به خصوص این که مردم فکر می‌کردند که دست‌هایی پنهان از سوی امریکا، اسرائیل و حتی برخی از کشورهای عربی مانند عربستان سعودی در کار است که این انقلاب به ثمر نرسد و اهداف این انقلاب پیاده نشود.

اما جرقه ای که باعث شد این حرکت جدید آغاز شود، سندی بود که ارتشی‌ها تهیه کرده بودند که باید قانون اساسی آینده بر طبق این سند نوشته شود. یعنی این سند فوق قانون اساسی محسوب می‌شود. در این سند امتیازاتی برای ارتش در نظر گرفته شده بود به نحوی که حکومت آینده مصر و قدرت سیاسی نتواند هیچ کنترلی بر نظامی ان داشته باشد. حتی پیش بینی شده بود که بودجه ارتش را هم خود ارتش تعیین کند و دولت آینده باید این بودجه را بدون تغییر تامین کند. این مسئله به این معنا بود که بعد از انتخاباتی که قرار است هفته آینده صورت بگیرد و قانون اساسی جدیدی نوشته شود، باز هم ارتشیان سودای حکومت در سر دارند و دولتی که به این شکل روی کار می‌آید دست نشانده شورای عالی نظامی ‌خواهد بود.

مخالفت بسیاری با این سند صورت گرفت و درخواست شد که ارتش این سند را پس بگیرد. اما ارتش این سند را پس نگرفت و این باعث شد که مردم باز هم در میدان تحریر تجمع کنند. متاسفانه شورای عالی نظامی ‌هم به سرکوب متوسل شد و ظرف چند روز اخیر حدود سی و پنج نفر در قاهره، اسکندریه و شهرهای دیگر کشته شدند. موج اعتراضات به همه شهرها سرایت کرده، در اسکندریه، اسماعیلیه، سوئز و دیگر شهرها هم کشیده شده است. این بار مردم تظاهرات خود را بر ضد شورای عالی نظامی ‌سامان داده اند و حتی در برخی از شعارهای خود خواهان برکناری ارتشبد حسین الطنطاوی شده اند.

البته هم چنان که اشاره شد، دست‌های خارجی در بین است. اسرائیل، امریکا و عربستان سعودی با همه قوا سعی می‌کنند که مردم را با امتیاز‌های شکلی و سطحی راضی کرده و به خانه‌ها برگردانند. اما به نظر می‌رسد که مردم کاملا متوجه این بازی شده اند. شورای عالی نظامی ‌چاره ای جز تن در دادن به خواست مردم ندارد. در واقع این حرکت اخیر را که برخی از آن به عنوان انقلاب دوم یاد کرده اند باید آغاز انقلاب دانست. به نظر می‌رسد این انقلاب به نتیجه خواهد رسید و شورای عالی نظامی ‌نمی‌تواند بیش از این دست به کشتار زند. شورای عالی نظامی ‌چاره ای نخواهد داشت جز این که به خواست مردم تن دهد و امید زیادی وجود دارد که این حرکت به نتیجه برسد. اما طبیعتا دولت‌های خارجی دست از دخالت بر نخواهند داشت.

مصر به دلیل نقش منطقه ای این کشور و مسئله امنیت اسرائیل برای امریکا بسیار اهمیت دارد. به همان مقدار که غربی‌ها تلاش دارند در مصر انقلاب مردم به نتیجه نرسد و همان رژیم سابق با اصلاحات ظاهری به حیات خود ادامه دهد، در سوریه شرایط بر عکس این است. در سوریه غربی‌ها مایل اند که رژیم سرنگون شود. چون معیار برای غربی‌ها مسئله دموکراسی و آزادی نیست. معیار امنیت اسرائیل و منافع غرب است. چنان چه دموکراسی واقعی در مصر ایجاد شود و مردم به اهداف خود برسند، به طور حتم طرح‌هایی را که در جهت حفظ اسرائیل است، نخواهند پذیرفت. به همین دلیل می‌بینیم که در سوریه همه تلاش می‌کنند که رژیم سرنگون شود و در مصر همه تلاش می‌کنند که رژیم باقی بماند. به نظر می‌رسد مسئله اصلی امنیت اسرائیل باشد. اگر در حال حاضر به موضع امریکا توجه کنیم می‌بینیم که امریکا خواستار این شده است که دو طرف دست از خشونت بردارند. در حالی که یک طرف دست به خشونت زده و مردم بدون سلاح را که از راه تظاهرات مسالمت آمیز می‌خواهند به اهداف انقلاب برسند سرکوب می‌کند.

به این دلیل به نظر نمی‌رسد امریکا و اسرائیل به راحتی بگذارند که مردم مصر به اهداف خود برسند و مصر جایگاه منطقه ای خود را در جهت دفاع از منافع ملت مصر و منطقه بر عهده بگیرد. آن‌ها به شدت نگران امنیت اسرائیل هستند. چون تصور می‌کنند اگر انقلاب پیروز شود و مردم به خواست خود برسند، مسئله مخالفت با اسرائیل و حمایت از فلسطین در بطن این انقلاب‌ها وجود دارد.

چهارشنبه 2 آذر | 11/23/2011



        1+


دیپلماسی عمومی و جنگ نرم
Public Diplomacy and Soft War

Pishgam


Last Posts


Blog Stats

  • Total Visits :
  • Visits today :
  • Visits yesterday :
  • Visits this month :
  • Visits month ago :
  • Total Authors :
  • Total Posts :
  • Last visit :
  • Last Updated :
  • Today's Date :

PDSW - Logo




 Copyright © 2010 - 2013 PDSW News Service. IR. All Rights Reserved.
 Resources (Content :) borhan.ir , irdiplomacy.ir , jangnarm.com
 Available for all browsers.
Search Engine Submission - AddMe Meta Tags Generator - AddMe Powerful Search Engine Submission Tips تبادل لینک - تبادل لینک