«افزایش فعالیت‌های مذهبی در شبکه‌های اجتماعی»

بیش از نیمی از ۲۰ صفحه پربازدید فیس‌بوک – صفحاتی که از مرز پیام‌رسانی صرف فراتر رفته و مطالبی را به اشتراک می‌گذارند که شرکت‌کنندگان را ترغیب به تقابل با یکدیگر می‌کنند – صفحات مذهبی هستند.

«الیزابت درشر» در مقاله‌ای در مجله «رلیجن دیسپچ» می‌نویسد: طی چند سال گذشته، مذهبیان تلاش کرده‌اند دورنمای رسانه‌ای جدیدی را رهبری کنند که در آن ساختارهای قدیمی فعالیت‌های دینی تقریباً هر لحظه در حال تغییر هستند. این امر قطعاً وقوع چیزی مانند ظهور مجدد دین به شکل دیجیتال است.

* بیش از نیمی از بیست صفحه پربازدید در «فیس‌بوک» را صفحات مذهبی تشکیل می‌دهند

۱- عبادت اجتماعی

در طی سال ۲۰۱۱، صفحه «جیزز دیلی» (Jesus Daily) در «فیس‌بوک» نسبت به صفحات ابرقدرت‌های فوتبال و سوپراستارهای مشهوری مانند «لیدی گاگا» و «جاستین بیبر» بازدیدکنندگان بیشتری داشته و به عنوان پربازدیدترین مکان در «فیس‌بوک» شناخته شده است. اما این صفحه مربوط به دعا و الهام بخش، که توسط دکتر کاهش وزن، «آرون تیبور»، راه‌اندازی شده است، تنها صفحه مذهبی در بین صفحات پربازدید نیست. صفحه «دیوز اِ بونو» (خدا خوب است)، «انجیل» و «جویس مرکر مینیستریز» همگی جزو ده صفحه پربازدید هستند و پنج صفحه مذهبی دیگر نیز در نیمه پایینی فهرست ۲۰ صفحه پربازدید قرار دارند. به طور کلی بیش از نیمی از بیست صفحه پربازدید – صفحاتی که از مرز پیام‌رسانی صرف فراتر رفته و مطالبی را به اشتراک می‌گذارند که شرکت‌کنندگان را ترغیب به تقابل با یکدیگر می‌کنند – صفحات مذهبی هستند.

* «توییتر» نیز در گسترش مباحث مذهبی چیزی کم از «فیس‌بوک» ندارد

در حالی که جستجوی گرایشات در «توییتر» کمی دشوارتر است، مطالب نوشته شده با برچسب‌هایی مانند دعا، معنویت، انجیل، عیسی، بودا، الله و غیره بسیار فراوان هستند و رویدادهایی با برچسب‌هایی مانند «هارولد کمپینگ»، عروج و «کنفرانس ال دی اس» (LDSconf)، «توییتر» را تبدیل به سایتی کرده است که از لحاظ بیان، اکتشاف و مشارکت مذهبی چیزی کم از «فیس‌بوک» ندارد. در حقیقت، مشارکت دینی در «توییتر» به اندازه‌ای بوده است که توجه «کلر دیاز اورتیز»، مدیر شبکه «نوآوری اجتماعی»، را جلب کرده تا به دنبال نویسندگان مذهبی در «توییتر» برود تا آنان دیگران را به مشارکت در شبکه‌های اجتماعی بزرگ‌تر مختص «توییتر» تشویق کند.

* بیشترین شرکت در صفحات دینی مربوط به صفحات شخصی افراد پیرو یک دین است

همه این‌ها، فضاهای موجود در شبکه‌های اجتماعی را به عنوان مکان‌هایی پر جنب و جوش برای طرفداری، گواهی، مراقبت معنوی و شکل‌گیری دینی معرفی می‌کند. اما گرچه امروزه بیشتر سازمان‌های دینی صفحه‌ای در «فیس‌بوک» دارند و هر روز تعداد بیشتری به «توییتر» متصل می‌شوند، پرشورترین مشارکت‌ها در صفحاتی است که خود افراد دیندار و پیروان براساس علائق معنوی خود ایجاد کرده‌اند.

سخنی با رهبران دینی: همانطور که ساختمان‌های مذهبی محلی، دیگر محل معمول برای انجام اعمال دینی نیستند، صفحه «فیس‌بوک» کلیسا، کنیسه یا مسجد شما یا مطالب منتشر شده در «توییتر» شما نیز اینگونه نخواهد بود. اگر می‌خواهید واقعاً با مردم مرتبط شوید به جاهایی بروید که آن‌ها حضور دارند.

* با کمک سرویس‌های مبتنی بر محل می‌توان راحت‌تر با دیگران ارتباط داشت و با آن‌ها رو در رو ملاقات کرد

۲ – روحانیون همیشه در دسترس

سرویس مبتنی بر محل «فوراسکور» در طول تابستان به نقطه عطف خود یعنی داشتن بیش از ۱۰ میلیون عضو رسید – افزایشی ۱۰ هزار درصدی نسبت به اعضای اصلی خود در سال ۲۰۰۹٫ در حالی که سوالاتی مطرح است مبنی بر این که آیا تمام این اعضا فعال هستند، و اینکه آیا «فوراسکور» خواهد توانست دربرابر برنامه‌های مبتنی بر محلی که توسط «فیس‌بوک» و «گوگل» ارائه می‌شود دوام بیاورد، واضح است عمل «ورود به محل» در شبکه‌های اجتماعی در عرصه رسانه‌های اجتماعی برای خود جایگاهی کسب کرده است.

این امر مورد توجه رهبران روحانی غیرکشیش یا منصوب شده‌ای قرار گرفت که از این سرویس‌ها برای مشخص کردن محدوده انجام اعمال روحانی خود و اطلاع رسانی به اعضا درمورد محل حضورشان برای گفتگو در یک کافی‌شاپ یا کافه‌های اطراف استفاده می‌کنند.

«جری ویرتلی»، کشیش اولین کلیسای انجیلی انگلیس در ویکتوریای تگزاس سرویس‌های «ورود به محل» را به تجسم دیجیتال روحانیت تعبیر می‌کند:

«من هرکجا که می‌روم آن‌را بصورت دیجیتال اعلام می‌کنم… اگر بتوانم با کسی که می‌داند کجا هستم ارتباط برقرار کنم، یا مردم بتوانند بخاطر اینکه در» توییتر هستم یا محل حضورم را در «فوراسکور» اعلام کرده‌ام مرا پیدا کنند، پس فکر می‌کنم نیاز است این کار را انجام دهم، بخاطر اینکه به من اجازه می‌دهد بیشتر در دسترس مردمی باشم که ممکن است از من سوال داشته باشند یا به دنبال من می‌گردند.

با گسترش واقعیت تبلیغ دینی به عنوان شغل پاره وقت و شغل دوم، پیروان و افراد دینداری که توسط فرهنگ دیجیتال شکل گرفته‌اند به دنبال دسترسی سیار به هرچیزی هستند. بنابراین توقع می‌رود جستجوی افراد روحانی در سرویس‌های مبتنی بر محل افزایش یابد.

* نرم‌افزارهای مذهبی جای خود را در میان مردم باز کرده و روز به روز بر تعداد آن‌ها افزوده می‌شود

۳ – برنامه‌های مذهبی

با وجود بیش از نیم میلیون برنامه مذهبی کنونی برای «آیفون» یا «آیپد»، و شاید ۲۳۲ برنامه برای «آندروید»، واضح است که تعداد برنامه‌های مذهبی رو به افزایش است. برای پیروان تقریباً تمام مذاهبی که به ذهن شما می‌رسد برنامه وجود دارد و برای بسیاری از جوامع مذهبی، قلمرو اسقف‌ها و دیگر سازمان‌های مذهبی برنامه‌هایی ایجاد شده است (گرچه پی بردن به کاربرد بسیاری از آن‌ها دشوار است).

برنامه‌های کتب دعا، برنامه‌هایی برای انجام اعمال مذهبی و دیگر ابزاری که معنویت را با زندگی روزمره ادغام می‌کند بسیار مورد پسند مردم بوده‌اند. دیگر برنامه‌ها، مانند برنامه اعتراف که اکنون بسیار بدنام است، و بسیار با هیاهو کار خود را آغاز کرد و باعث ایجاد سردرگمی شد که آیا می‌توان از طریق اعتراف در مقابل یک نرم افزار آمرزیده شد، اهمیت ساخت برنامه‌هایی را نشان می‌دهد که از تفکر شخصی حمایت کرده و اطلاعاتی ارائه می‌کند که می‌توان آن‌ها را در ارتباطات رو در رو به همراه داشت.

اگر افراد شرکت «نیلسن» درست بگویند، تلفن‌های هوشمند به پیشتازی ادامه خواهند داد و ارتباطات نرم‌افزاری و تبادل اطلاعات را تبدیل به زمینه‌ای برای رشد مداوم خواهند کرد. قطعاً برنامه‌های مذهبی بخش مهمی از آن به شمار می‌روند، اما به شرط آنکه بتوانند سه گانه دیجیتال مشارکت اجتماعی، معانی روحانی و قدرت تجسم را که این برنامه‌ها را برای پیروان و دینداران حائز اهمیت می‌کند در اختیار خود درآورند. آن‌ها قطعاً برنامه‌های مورد نیاز خود را سالانه از میان هزاران برنامه که نادیده گرفته می‌شود خواهند یافت.

* محتوای صفحات باید افراد را مجذوب خود کرده و به چالش بکشد

۴– مطالب سودمند

با گسترش شبکه‌های اجتماعی به عنوان مقاصد اصلی برای تفریح روزانه (که بر اساس یک تحقیق بیش از نیمی از بزرگسالان در آمریکا «بدون دلیلی خاص» از این سایت‌ها دیدن می‌کنند)، محتویاتی که بتواند افراد را درگیر خود کند از اهمیت روزافزونی برخوردار است.

باید به خاطر داشت محتوای «درگیر کننده» به معنای «پر زرق و برق» یا «بلند» نیست. بلکه به معنای محتوایی است که علائق کسانی را که در یک شبکه هستند جذب کرده یا بصورت خلاقانه به چالش می‌کشد، دعوت به مذاکره می‌کند و افراد را تشویق به اشتراک گذاری دانسته‌ها در شبکه می‌نماید. اگر منجر به ارتباطات رو در رو شود که چه بهتر. نتایج یکی دیگر از تحقیقاتی که اخیراً انجام شده حاکی از آن است که بیشتر آمریکایی‌ها برای اینکه بتوانند با خانواده، دوستان و دیگر اعضای اجتماع در ارتباط باشند به شبکه‌های اجتماعی ملحق می‌شوند. یعنی حتی اگر افراد بدون هدف در «فیس‌بوک» یا «توییتر» پرسه بزنند، از این رسانه‌ها بصورت اجتماعی استفاده کرده‌اند.

مذهبیانی که مطالبی ایجاد می‌کنند که منجر به تسهیل ارتباطات چه به صورت اینترنتی و چه رو در رو می‌شود، نسبت به کسانی که مدام بر گسترش افکار عمیق خود یا آخرین موعظه خود تمرکز دارند، ستاره‌های بیشتری در دفتر زندگی دیجیتال خود کسب خواهند کرد.

* اخیراً خط مشی‌هایی برای استفاده از شبکه‌های اجتماعی تبیین شده و روز به روز نیز در حال گسترش است

۵- چند دستور جدید مذهبی

در سال ۲۰۰۹، «اسقف نشین اپیسکوپال» در «کانکتیکات» جزو اولین‌هایی بود که خط مشی‌های رسانه‌های اجتماعی را ارائه داد. مانند تعداد کمی که در آن زمان در دسترس قرار گرفت، آن‌ها نیز آنچه را که در قوانین ارتباطات عمومی مهم است (مثلاً کی و چگونه از آرم کلیسا استفاده کنند) با خط مشی رفتار مناسب با کودکان ادغام کردند.

اخیراً نیز کنفرانس کشیش‌های کاتولیک آمریکا خط مشی رسانه‌های اجتماعی را منتشر کرده است. این خط مشی‌ها لحنی شبیه به «اپیسکوپال» دارد، با این تفاوت که توضیحات جذابی درمورد «وب ۲» و «بلاگ» در آن قید شده است. این خط مشی‌ها ساده‌انگارانه فرض می‌کند که مشارکت در این شبکه‌ها بیشتر در سایت‌ها یا شبکه‌هایی اتفاق می‌افتد که در سطحی تحت کنترل مقامات کلیسا هستند. درحالیکه گردهمایی «اتز چیم» در ایلینویز درک دقیق‌تری از ماهیت پراکنده ارتباطات و مشارکت در رسانه‌های اجتماعی دارد، سیاست‌های آن‌ها شامل حفاظت از کودکان که به روشنی وضوح دیگر گروه‌های مذهبی است، نمی‌شود.

«آدام کوپلند» مدام درمورد کمبود چنین خط مشی‌هایی و همچنین سطحی بودن خط مشی‌های موجود در وبلاگ خود مطلب نوشته است. اما اکنون توجه بیشتری به این نگرانی می‌شود. اگر در «گوگل» عبارت «خط مشی کلیساها برای رسانه‌های اجتماعی» را جستجو کنید، بیش از ۲۷ میلیون نتیجه در اختیار شما قرار خواهد داد.